Twardość wody w Łodzi – kredowe studnie i 11–12 °dH w kranie
Twardość wody w Łodzi wynosi 198–218 mg CaCO₃/l, czyli 11,1–12,2 °dH (2,0–2,2 mmol/l) – według ZWiK to woda średnio twarda, na granicy z miękką. Dane pochodzą z I półrocza 2026 r. i obejmują wodę produkowaną dla całego miasta. Łódź pije głównie wodę z głębokich studni kredowych, dlatego jej skład jest stabilny i bardzo podobny w różnych dzielnicach.
Twardość wody w Łodzi w liczbach
Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi publikuje zestaw wskaźników jakości wody z datą aktualizacji 31.07.2026. W odróżnieniu od Warszawy czy Krakowa nie podaje osobnych wartości dla dzielnic – zakres dotyczy wody wtłaczanej do sieci miejskiej.
| Wskaźnik | Łódź (ZWiK, 2026) | Wartość w rozporządzeniu z 22.05.2026 |
|---|---|---|
| Twardość ogólna | 198–218 mg CaCO₃/l (11,1–12,2 °dH; 2,0–2,2 mmol/l) | 60–500 mg CaCO₃/l (zalecana) |
| Twardość węglanowa | 174–188 mg CaCO₃/l | nie określono |
| Wapń | 70–79 mg/l | nie określono |
| Magnez | 5,1–6,8 mg/l | 7–125 mg/l (zalecana) |
| pH | 7,0–7,5 | 6,5–9,5 |
| Żelazo | <20–79 µg/l | 200 µg/l |
| Mangan | <6–38 µg/l | 50 µg/l |
| Sód | 5,72–7,36 mg/l | 200 mg/l |
| Chlorki | 11–15 mg/l | 250 mg/l |
Z tej tabeli wynikają trzy rzeczy ważne w praktyce. Po pierwsze, twardość niemal w całości tworzy wapń – magnezu jest bardzo mało. Po drugie, ok. 87% twardości ogólnej to twardość węglanowa, czyli ta, która po podgrzaniu wytrąca się jako kamień. Dlatego mimo umiarkowanej liczby osad w czajniku jest wyraźny. Po trzecie, łódzka woda ma wyjątkowo mało sodu, co ma znaczenie przy decyzji o zmiękczaniu (piszemy o tym niżej).
| Strefa | mg CaCO₃/l | °dH | mmol/l | Klasa (podział zwyczajowy) |
|---|---|---|---|---|
| Łódź – sieć miejska (I półr. 2026) | 198–218 | 11,1–12,2 | 2,0–2,2 | miękka / średnio twarda (granica 200 mg CaCO₃/l) |
| Tomaszów Maz. – woda z SUW Tomaszów do sieci tego miasta (II półr. 2025) | 158–174 | 8,9–9,7 | 1,6–1,7 | miękka |
Granice klas są umowne – zwyczajowo przyjmujemy 100–200 mg CaCO₃/l jako wodę miękką i 200–350 mg CaCO₃/l jako średnio twardą. Łódź wypada dokładnie na granicy. Przeliczniki znajdziesz w artykule jednostki twardości wody.
Skąd Łódź bierze wodę
Łódź nie leży nad dużą rzeką, więc od początku musiała szukać wody głęboko pod ziemią albo daleko poza miastem. Dziś korzysta z trzech systemów, które według ZWiK mogą razem dostarczyć ok. 200 tys. m³ wody na dobę.
System „Łódź” – studnie w mieście
Wodociąg „Dąbrowa” korzysta z kilkunastu studni o głębokości od ok. 120 do ok. 900 m, ujmujących wodę z utworów czwartorzędu oraz górnej i dolnej kredy. Najgłębsza studnia, 901 m, znajduje się w ujęciu w Grodzisku pod Łodzią. W latach 2018–2019 wywiercono nową studnię dolnokredową o głębokości ok. 600 m i wydajności 290 m³/h. Wodociąg może dostarczyć 48 tys. m³ na dobę.
System „Sulejów” – studnie nad zalewem
Siedem studni głębinowych w Bronisławowie, przy brzegu Zalewu Sulejowskiego, ujmuje wodę z górnej kredy – ok. 50 tys. m³ na dobę, czyli ok. 18 mln m³ rocznie. Woda płynie do miasta rurociągiem długości ok. 45 km, który dziś transportuje wyłącznie wodę głębinową. Wody powierzchniowej z samego zalewu nie wykorzystuje się już do zasilania miasta.
System „Tomaszów” – Pilica i Rokiciny
Stacja w Tomaszowie Mazowieckim (z ozonowaniem) uzdatnia wodę z Pilicy, a osiem studni w Rokicinach daje wodę głębinową. Łódź pobiera stąd obecnie kilkanaście tysięcy m³ na dobę, z możliwością zwiększenia.
Dlaczego woda z kredowych studni ma 11–12 °dH? Woda w tych warstwach krąży bardzo powoli i długo kontaktuje się z osadami kredy zawierającymi węglan wapnia, który stopniowo rozpuszcza. Brak magnezu i chlorków oraz niska mineralizacja (przewodność 392–449 µS/cm) świadczą o tym, że to czysta woda wgłębna, mało zmieniona przez działalność człowieka. Ogólnie: woda podziemna w Polsce bywa twardsza niż rzeczna, ale głębokie poziomy kredowe dają często wodę umiarkowanie twardą – więcej o tym w przeglądzie twardość wody w Polsce.
Żelazo i mangan – skąd czasem brązowa woda
Woda głębinowa naturalnie zawiera żelazo i mangan, które stacje uzdatniania usuwają. W danych ZWiK maksima to 79 µg/l żelaza i 38 µg/l manganu – poniżej wartości parametrycznych, ale wyżej niż np. w warszawskich zakładach. Okresowe zabarwienie wody po awarii lub płukaniu sieci to zwykle wzruszone osady z rur, a nie zmiana jakości wody ze studni. Jeśli przebarwienia się powtarzają, przyczyną bywa też instalacja w budynku. Szerzej o tych metalach – w tekście żelazo i mangan w wodzie.
Co twardość 11–12 °dH oznacza w domu
- Czajnik – kamień tworzy się szybciej, niż sugeruje sama liczba, bo prawie cała twardość jest węglanowa. Odkamienianie co 4–6 tygodni zwykle wystarcza.
- Zmywarka – ustaw twardość ok. 12 °dH. W zmywarkach z regulacją poziomami wybierz poziom, który w tabeli instrukcji obejmuje 11–13 °dH. Nie ustawiaj „na zapas” najwyższego poziomu – zmywarka zużyje więcej soli bez korzyści. Szczegóły: twardość wody w zmywarce.
- Pralka – większość producentów proszków traktuje taką wodę jako miękką lub średnią; dozuj według dolnej lub środkowej wartości z opakowania.
- Ekspres do kawy – łódzka woda o niskiej zawartości sodu i chlorków dobrze nadaje się do kawy; filtr w zbiorniku ogranicza odkamienianie, ale nie jest konieczny przy regularnym czyszczeniu.
- Kocioł gazowy – kamień w wymienniku ciepłej wody narasta powoli, szczególnie gdy temperatura c.w.u. nie przekracza ok. 50–55 °C.
Czy w Łodzi warto zmiękczać wodę?
W mieszkaniu w bloku – raczej nie. Przy 11–12 °dH koszt i miejsce na zmiękczacz rzadko się zwracają; wystarczy dobrze ustawiona zmywarka i odkamienianie. W domu jednorodzinnym z zasobnikiem ciepłej wody, pompą ciepła lub kotłem dwufunkcyjnym zmiękczacz może mieć sens, zwłaszcza jeśli wodę podgrzewasz do wyższych temperatur. Decyzję ułatwi artykuł kiedy warto zainstalować zmiękczacz wody.
Łódzka woda ma przy tym zaletę, o której mało kto pamięta: tylko 6–7 mg sodu w litrze. Zmiękczanie dodaje ok. 8,2 mg sodu na każdy usunięty 1 °dH. Gdybyś zmiękczył wodę 12 °dH całkowicie do zera, w kranie byłoby ok. 105 mg sodu w litrze – nadal poniżej wartości 200 mg/l. Przy typowym ustawieniu resztkowym 6 °dH przybywa ok. 49 mg/l. W miastach o wyższym naturalnym sodzie ten zapas jest mniejszy.
Ustawienie zmiękczacza
Wpisz twardość wejściową zmierzoną testem (spodziewaj się 11–12 °dH), a zaworem mieszającym ustaw twardość resztkową na 5–7 °dH. Przy wodzie 12 °dH i resztkowej 6 °dH zawór przepuszcza połowę wody surowej – to dużo, więc pojemność złoża wystarcza na długo. Instrukcja: jak ustawić zawór mieszający.
Zużycie soli w Łodzi – dom 4-osobowy, 12 m³ wody miesięcznie
Twardość do usunięcia: 11,7 °dH (środek zakresu) − 6 °dH = 5,7 °dH
Miesięcznie: 0,05 × 12 m³ × 5,7 = ok. 3,4 kg soli
Rocznie: 0,05 × 144 m³ × 5,7 = ok. 41 kg, czyli ok. 2–3 worki tabletek po 18 kg
Gdybyś zmiękczał do 3 °dH (np. dla pompy ciepła z dużym zasobnikiem): 8,7 °dH do usunięcia → ok. 63 kg rocznie, 3–4 worki.
To szacunek według przelicznika 0,05 kg soli na m³ i °dH; więcej przykładów w artykule ile soli zużywa zmiękczacz w domu.
Gminy wokół Łodzi
Zgierz, Pabianice, Konstantynów Łódzki, Aleksandrów Łódzki, Rzgów, Brójce, Nowosolna czy Ksawerów mają własne wodociągi z ujęciami głębinowymi, często czwartorzędowymi lub kredowymi płytszymi niż łódzkie. Twardość i zawartość żelaza bywa tam inna niż w mieście, a w domach na prywatnych studniach – zupełnie inna. Zanim kupisz zmiękczacz do domu pod Łodzią, sprawdź komunikat lokalnego wodociągu lub ocenę sanepidu, a najlepiej zmierz wodę sam: jak sprawdzić twardość wody. Jeśli chcesz porównać Łódź z miastem zasilanym wodą rzeczną, zajrzyj do artykułu o twardości wody w Warszawie.
Najczęstsze pytania
Czy woda w Łodzi jest twarda?
Nie bardzo. Ma 11,1–12,2 °dH (198–218 mg CaCO₃/l), co ZWiK klasyfikuje jako wodę średnio twardą, a według części skal to już granica wody miękkiej.
Czy twardość wody różni się między dzielnicami Łodzi?
ZWiK podaje jeden zakres dla całego miasta, bo woda z kredowych studni ma podobny skład. Niewielkie różnice mogą wynikać z mieszania wody z różnych ujęć w sieci.
Skąd pochodzi woda w łódzkich kranach?
Głównie z głębokich studni kredowych: w mieście i jego okolicach oraz w Bronisławowie nad Zalewem Sulejowskim. Część wody pochodzi z Pilicy i studni w Rokicinach, uzdatnianych w Tomaszowie Mazowieckim.
Dlaczego w Łodzi jest kamień w czajniku, skoro woda nie jest bardzo twarda?
Prawie 90% twardości łódzkiej wody stanowi twardość węglanowa, która po zagotowaniu wytrąca się jako węglan wapnia. Dlatego nawet przy 11–12 °dH czajnik wymaga regularnego odkamieniania.
Ile sodu jest w łódzkiej wodzie?
Według ZWiK 5,72–7,36 mg/l, czyli bardzo mało. Nawet po zmiękczeniu do zera zawartość sodu pozostałaby wyraźnie poniżej wartości 200 mg/l.
Źródła: ZWiK Łódź – twardość wody; ZWiK Łódź – wskaźniki jakości wody (aktualizacja 31.07.2026); ZWiK Łódź – Wydział Produkcji Wody.
Dostawa autem z windą w cenie, wysyłka po zaksięgowaniu wpłaty, faktura VAT 23%.
Zamów onlinealbo napisz: biuro@novado.pl